Teologia w pigułce

Wielki Czwartek

Wielki Czwartek to dzień szczególny. Tego dnia kończymy okres Wielkiego Postu a rozpoczynamy przeżywanie świętego Triduum Paschalnego. Do południa w katedrach odprawiane są Msze Święte Krzyżma pod przewodnictwem biskupa Ordynariusza. Podczas niej kapłani odnawiają swoje przyrzeczenia kapłańskie oraz błogosławione są oleje, które później w ciągu roku będą używane w parafiach do udzielania sakramentów świętych.

Wieczorem w parafiach sprawowana jest Msza Wieczerzy Pańskiej rozpoczynająca Święte Triduum Paschalne. Podczas tej liturgii wspominamy ostatnią wieczerzę Jezusa, którą spożywał ze swoimi uczniami na pamiątkę Paschy – czyli wyjścia Izraelitów z niewoli egipskiej do wolności ziemi obiecanej. Jezus swoją działalnością ukazuje, że wolność Izraelitów nie była zupełna a ludzie nadal pozostawali pod panowaniem złego. Stąd w Nowym Testamencie Pascha oznacza również wybawienie z niewoli grzechu. Podczas Ostatniej Wieczerzy, w czasie której Żydzi spożywali baranka, Jezus całkowicie zmienia sens uczty paschalnej. On sam staje się Barankiem paschalnym – ofiarą, aby wszystkich ludzi uchronić od śmierci wiecznej.  Ustanawia również dwa sakramenty: Eucharystię i kapłaństwo. Ofiaruje siebie jako pokarm i nakazuje, aby uczniowie czynili to na Jego pamiątkę.

Podczas wielkoczwartkowej liturgii, po hymnie Chwała na wysokości Bogu, milkną organy i dzwonki, które po raz kolejny zabrzmią dopiero w Wielką Sobotę, w czasie liturgii wigilii Paschalnej przy śpiewie tego samego hymnu. Ewangelista Jan w opisie Ostatniej Wieczerzy umieszcza fragment mówiący o Jezusie uniżającym się i obmywającym swym uczniom nogi. Wydarzenie to pokazuje nam, że Eucharystia ma nas uzdalniać do miłości i służby swym braciom. Z tej racji w wielu kościołach po kazaniu odbywa się mandatum, czyli obrzęd obmycia przez kapłana nóg dwunastu mężczyznom na pamiątkę wydarzeń z wieczernika.

A kiedy im umył nogi, przywdział szaty i znów zajął miejsce przy stole, rzekł do nich: «Czy rozumiecie, co wam uczyniłem?  Wy Mnie nazywacie „Nauczycielem” i „Panem”, i dobrze mówicie, bo nim jestem.  Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wy powinniście sobie nawzajem umywać nogi.  Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Sługa nie jest większy od swego pana ani wysłannik od tego, który go posłał.  Wiedząc to, będziecie błogosławieni, gdy według tego czynić będziecie.
J 13, 12-17.

Liturgia Wielkiego Czwartku nie ma końca. Po obrzędach Komunii Świętej pomijane są obrzędy zakończenia, a w ich miejsce śpiewany jest hymn Pange lingua (Sław Języku). Pan Jezus w Najświętszym Sakramencie przenoszony jest do odpowiednio wcześniej przygotowanego miejsca jakim jest ołtarz adoracji potocznie zwany ciemnicą. Od tego momentu trwa adoracja Jezusa, aż do rozpoczęcia liturgii Wielkiego Piątku. Wszystko co od tej pory czynimy jest liturgią wpisującą się w wydarzenia Świętego Triduum Paschalnego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *