Teologia w pigułce

Kilka słów o Wielkim Poście.

Okres Wielkiego Postu to czas szczególnej pracy na sobą i wzmacniania swojego ducha. Rozpoczyna się on w Środę Popielcową i trwa do Liturgii Mszy Wieczerzy Pańskiej – w Wielki Czwartek. Ten 40 dniowy czas pokuty, umartwienia i nawrócenia to kolejny okres w ciągu roku liturgicznego. Przygotowuje nas do przeżywania Świąt Wielkanocnych i Uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego. Na przestrzeni wieków długość trwania Wielkiego Postu ulegała zmianie. Obecnie Post w Kościele katolickim trwa 40 dni. Sama liczba 40 w Piśmie Świętym ma duże znaczenie symboliczne. Oznacza ona bowiem pełnie, całość, idealny czas jaki jest nam potrzebny i przez Boga dany do nawrócenia, przemiany swojego życia czy wykonania powierzonego nam przez Boga zadania.

Liczba 40 w Księgach Pisma Świętego występuje wiele razy.  W kontekście okresu Wielkiego Postu możemy wymienić następujące źródła biblijne:

  • wody potopu padające z nieba na ziemię – Rdz 7, 11-12.
  • nawoływanie proroka Jonasza skierowane do mieszkańców Niniwy – Jon 3, 4-5.
  • 40 dniowy pobyt Mojżesza na górze zanim otrzymał tablice dekalogu – Wj 24, 18.
  • 40 lat wędrówki Izraelitów przez pustynię po wyjściu z niewoli egipskiej – Lb 14, 26-35.
  • 40 dni postu Jezusa na pustyni – Mt 4,2.

W czasie Wielkiego Postu podczas niedzielnych liturgii nie śpiewa się hymnu Chwała na wysokości Bogu, a przez cały okres postu aklamacja Alleluja zastąpiona jest słowami Chwała Tobie Słowo Boże/Chwała Tobie Królu wieków
Jednym z bardziej charakterystycznych elementów okresu Wielkiego Postu jest fioletowy kolor przewodni w liturgii. Kolor ten ma symbolizować potrzebę pokuty, nawrócenia, umartwienia, nadziei i oczekiwania.
Teksty liturgiczne dokonują nam swego rodzaju podział tego okresu na dwie zasadnicze części:

  • pierwsza część od Środy Popielcowej do V niedzieli Wielkiego Postu charakteryzuje się uświadomieniem ludzkiej grzeszności i potrzeby nawrócenia,
  • z kolei druga część trwająca od V niedzieli Wielkiego Postu do mszy Wieczerzy Pańskiej kieruje nasze myśli bezpośrednio ku męce i śmierci Pana Jezusa. .

Wśród nabożeństw charakterystycznych dla tego okresu liturgicznego możemy wymienić Drogę Krzyżową i Gorzkie żale. Oba te nabożeństwa mają nam przypomnieć i przybliżyć znaczenie męki i śmierci Pana Jezusa.

Z okresem Wielkiego Postu wiąże się również tradycja podejmowania postanowień wielkopostnych. Post to jeden z trzech filarów tego okresu. Pozostałymi są modlitwa i jałmużna. Postanowienia postne mają wzmacniać naszą wolę i ducha oraz przybliżać nas do Pana Boga i drugiego człowieka.

Wśród wielu przykładów praktyk pokutnych wśród wierzących niezmiernie dużą popularnością cieszy się wstrzemięźliwość od używek typu: kawa, papierosy, alkohol, słodycze. Sama idea podejmowania takich postanowień jest godna pochwały i może mieć duży wpływ na nasze zdrowie i wolę. Jednak należy sobie uświadomić, że podejmowany post nie ma być rodzajem diety lub dobrej okazji do zmiany nawyków żywieniowych, lecz jest powodowany chęcią okazywania większej miłości do Boga Stwórcy i drugiego człowieka. Stąd też chwalebnym by było, gdyby postanowienia wielkopostne przeniknięte były duchem modlitwy i jałmużny. Pamiętać jednak należy, że jałmużna postna to nie uspokojenie swego sumienia poprzez ofiarowanie drugiemu tego co nam zbywa czy zalega, lecz wysiłek, który musi nas dotknąć, zaboleć i doświadczyć a wszystko to ma być podyktowane miłością do Boga i drugiego człowieka.

Wielki Post to również doskonała okazja do odnowienia w sobie ducha modlitwy, uświadomienia sobie Bożej Opatrzności i obecności w naszym życiu oraz pozytywnej odpowiedzi na Jego Miłość. Wejście w ducha modlitwy to wewnętrzne wyciszenie, walka z rozproszeniami oraz wytrwała praktyka budowania odpowiedniej relacji z Panem Bogiem.

40 dni to ani dużo, ani mało – to po prostu tyle ile wystarczy! Wykorzystajmy zatem ten czas na odnowienie relacji z Bogiem i drugim człowiekiem i pamiętajmy, aby nie dać się pochłonąć duchowi akcyjności. Lepiej jedno postanowienie a z sensem i sercem niż sto różnych potraktowanych jak kolejna rzecz do odhaczenia na naszej wielkopostnej liście zadań!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *