Teologia w pigułce

Kościół wobec herezji.

Przeniesienie akcentu z pozycji serca i wiary na pozycję rozumu i racjonalnego spojrzenia na niektóre istotne kwestie czy zbytnie przejęcie się częścią bez uwzględnienia jej całości zawsze niosą ze sobą pewnego rodzaju niebezpieczeństwo.

Od takich błędów nie byli wolni również chrześcijanie pierwszych wieków. Próba ujęcia tajemnicy wiary w ramy języka filozofii prędzej czy później musiała dojść do granic wyrażalności tego, co niewyrażalne i zrozumienia tego, co nie do pojęcia dla ludzkiego umysłu. Wyznawanie jednego Boga w trzech Osobach to podstawa chrześcijańskiej wiary. Prawdziwym wyzwaniem dla wiary była próba pogodzenia monoteizmu judaistycznego z żywą i prawdziwą wiarą w bóstwo Jezusa Chrystusa, zwłaszcza w obrębie wierzących z kręgu kultury greckiej, pozostających pod silnym wpływem filozofii hellenistycznych.

W tej właśnie sferze zrodziły się herezje, od monarchianizmu począwszy, przez arianizm, modalizm itp. Relacje i zależności istniejące w Trójcy Świętej od początków interesowały chrześcijan i były bodźcem dla wielu rozważań i sporów, czego przykładem mogą być dwa pierwsze sobory ekumeniczne. Pierwszy sobór ekumeniczny w Nicei i sobór Konstantynopolitański I, uznany post factum za ekumeniczny przez Sobór Chalcedoński, jak często bywa, były odpowiedzią na błędne rozumienie prawd wiary, bądź zbytnim przejęciem się jakąś istotną kwestią, z której wyciągnięto błędne wnioski.

Sobory Nicejski I oraz Konstantynopolitański I miały charakter trynitologiczny. Przedmiotem rozważań obu soborów była kwestia pochodzeń w Trójcy Świętej i zależności między poszczególnymi Osobami. Zgromadzenie biskupów w Nicei w 325 r. było odpowiedzią na negację bóstwa Jezusa Chrystusa, propagowaną przez arian, natomiast na soborze Konstantynopolitańskim I rozwiązywano problem nie do końca zażegnanej herezji ariańskiej, która przerodziła się z czasem w kolejną herezję tak zwaną pneumatomachów, którzy negowali bóstwo Ducha Świętego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *